Karma İnsan

Navigasyon Menüsü

  • Ana Sayfa
  • Karma İnsan Ne Demek?
  • Karma Sözlük
  • _Lugat
  • _Elsine
  • _İştikak
  • _İktibas
  • Yazı Serileri
  • _Eğitim - Öğretim
  • _Kitaplar ve Şiirler
  • _İz Bırakanlar
  • _Video Oyunları
  • Ekip
  • İletişim
  • Takipte kalın

Noel ağacına çaput bağlamak

nbsas nbsas 0 yorum
Geçmişten günümüze, semavi dinler de dahil olmak üzere, her inançta kendini oluşturan elementlerin ve dinamiklerin zıttına bazı oluşumlar meydana gelmiştir. Bu oluşumlar her zaman tam bir "zıtlık" içermese de, bahsi geçen inançla uyuşmamaktadır.

Dünya çapında yaygın olan bir batıl - 13 rakamının uğursuzluğu
Bu oluşumlara Arapçada -bize tanıdık gelen-  "batıl" ismi verilmektedir. Kelime olarak "boş", "geçersiz", "saçma" ve "uydurma" gibi anlamlara gelen batıl, aslında İslamiyetteki "sapmaları" tanımlamak için kullanılsa da bunu Türkçedeki kullanımla genişletmek mümkündür. Böylelikle bu kelime tüm inançlara mal edilebilir.

Bu yazıda karakteristik bir benzerlik gösteren iki "batıl"dan ve kendi aralarında kurulabilecek bağlantılardan bahsedeceğim.

Noel ağacı

Hristiyanlık inancında göz ardı edilemez büyük bir bölüm için "inanç gereği" olarak gösterilen, sunulan Noel ağacı, yer aldığı inançtan öte kavimsel ve eski bir dinin getirisidir. Yani kökeni olan bir batıldır.

Paganizmde ağaç reenkarnasyonu
Noel ağacının kökeni, çok tanrılı ve panteist bir inanç olan Paganizme dayanmaktadır. İlk defa 4. yüzyılın başlarında Hristiyan toplumlar tarafından kullanılan bu terim(Pagan, Paganizm) Avrupa-Sarmatyada, antik Mısırda, kısmen İskandinavya'da ve antik Roma'da uzun zamandan beri var olan toplulukları adlandırmak için "sonradan" kullanılmıştır.

Paganizm panteist bir inanç olma özelliği taşıdığı için Tanrılarla doğanın(evrenin) birliği fikri, inancın temelinde yer alıyor. Doğa ile adlandırılan, birleştirilen tanrılar her zamanda ve her yerdedir. "Doğa ana" ile bu kadar yakından olan bu inanç çam ağaçlarına da bir kutsiyet atfetmiştir.

Paganizme göre sonbahardan kış mevsimine geçişte birer birer ölen ağaçlar ilkbahara erişme gücünden yoksundur. Ancak çam ağacı diğerlerinden ayrışarak her zaman diri ve güçlüdür. Öyle ki yaprakları -genelde -sararmaz veya dökülmez. 

Bu kutsal ağaç barındırdığı tanrı sayesinde bahara yeniden erişebilir ve tanrıların yeniden hüküm sürmesine yardım edebilir. Durum böyle olduğundan onların evlerde de kullanılması bir çeşit uğurluluk sembolü veya dini gerektir.

Buraya kadar anlattığım kısım, bu batılın, daha çok İskandinavya kavimlerine(druidlere, keltlere, vikinglere) özgü şeklidir. Antik Mısır ve Roma'da birkaç eklemeyle evrim geçirmiştir.

Sezar ve Kleopatra
Her iki antik medeniyette de kış gündönümü için bir çeşit kutlama bulunmaktadır. Bu kutlamalar; Mısırda güneşi bir taç olarak olarak kullanan tanrı Ra onuruna, Roma'da ise diğer tanrıların aksine yeryüzünde yaşayan, tarımın ve hasatın sembolü olan Satürn(Yunan mitinde Kronos) onuruna yapılmaktaydı. İskandinavya kavimleriyle aynı mantıkta olan bu kutlamalar tanrıların yeniden hükmetmesi için "umutlandırıcı" kutlamalardı.

Bu umut verici kutlamalar(Roma'da ismi: Saturnalia) Roma'da keskin hukuk kurallarına tabiydi. İslamiyetteki haram aylar anlayışına benzer bir şekilde bu günlerde "hukuksuzluğun" ölçütü genişletiliyordu. Herkes birbirine karşı nazik ve anlayışlı olmalıydı. Öyle ki "hediyeleşme" de bugünlerde çok yaygındı.

Yeni çağ ile Hristiyanlığa taşınan bu eski inanç gereği Hristiyanlıkta bir batıl özelliği taşımaktadır. Öyle ki bu "taşıma"da birkaç eklenti daha yapılmıştır. Bunlardan en dikkat çekeni çam ağaçlarındaki süslemelerdir.

Adem ve Havva cennet bahçesi tasviri
İlk zamanlarda(MS 1500-1650) meyvelerle yapılan eklentiler Adem ve Havva'nın(Adam and Eve) cennetten kovulma hadisesine vurgulama içermekteydi. Daha sonraları ise, çam ağaçlarının satışında da olduğu gibi, bir ticaret çarkına dönüştü.

Dilek ağaçları


Hristiyanlık gibi bir semavi din olan İslamiyet'te de noel ağaçları ayarında bir batıla rastamak mümkün. Kuzey ve Orta Asya kavimlerindeki Şamanizm'deki bir "ibadet", yüzyıllar sonrasında İslamiyet'e aksediyor.

Katı bir tabu veya yaygın bir görüş olan Şamanizm'in bir inanç olduğu görüşü aslında tam olarak doğru değildir. Öyle ki Şamanizm'de bulunan ritüellerin "ibadet" şeklinde adlandırılması da her zaman doğru değildir. Çünkü şamanlar bir nevi şifacı rolündedir. Doğadan elde ettiği malzemeleri karıştırarak insanları iyileştirirler. Günümüzdeki alternatif tıbbın en eski atalarından biridir yani.

Elbette ki Şamanizm'in bir yaşam tarzı olduğunu söylemek gerekir, ki bu da ona "yaygın görüşte" dini boyut kazandırır.

Sibirya'da bir şamanın ritüeli
Konuya geri dönersek; Çoğu Kuzey ve Orta Asya kavminin sahip olduğu Şamanizm "inancı" gereği Şamanistler, yurtlarını koruyan ruhlara kurban sunmalıdırlar. Bu kurban verme ulu ağaçlara bağlanan çaputlarla veya at kıllarıyla sağlanıyordu.

Hayat Ağacı tasvirine uyan yaşlı bir ağaç
Ulu ağaçlar bu anlamda ruhları barındıran kutsal objelerdendi. Öyle ki kutsallıklarının ölçütleri de bulunmaktaydı ve bu ölçüye göre de bağlanan çaput sayısında bir artış yaşanırdı. Bu ölçütlerden ikisi; ağacın yaşı ve yalnızlığıdır.

İslamiyet'teki formunda ise daha çok "yatırlarda", türbelerde, evliya sayılan her kişinin mezarının çevresinde biten ağaçlara ve taşlara çaput bağlanır. Çaputla bir dilek de oraya "manen" bağlanır: sınavı geçme, hamile kalma, şifa bulma, zengin olma...

Noel ağacı gibi sürekli evrim geçiren bu batıl da işgal ettiği inançla alakasızdır. Gelenek ve din ikilisi birbiri içine geçtiğinden bu davranışı sorgulamak dahi yanlış görülmüş, hadsizlik sayılmıştır.


Kısa bir sentez ve son birkaç söz
Her inançta ortaya çıkan veya inanca taşınan bu tip oluşumlar elbetteki aslen yer aldığı sistematikte önemli bir işleve sahiptir. Yalnız bu oluşumlar yer değiştirirse "batıl" halini alır. Öyle ki inançlar özünü başka bir şekilde koruyamaz.

Hristiyanlık ve İslamiyet gibi dünyada çok yaygın olan bu iki inancın bu şekilde kalıplaşan geleneklerle aslından uzaklaşması ilk bakışta şaşırtıcı gelebilir. Öyle ki bu kadar çok inananın yani böyle bir çoğunluğun yanılması zor gibi görünmektedir. Ancak şu da var ki bu kadar çok kişiyi bünyesine alan inançlar bu çoğunluk tarafından, bizzat tahrip edilmeye çok açıktır.

Biz istesek de istemesek de günümüz, geçmişle her seferinde bir yolunu bulup bağlantı kurmakta. Tam anlamıyla bir kopuş neredeyse imkansız. Bu yüzden de "kopmayı istemek" abesle iştigaldir. Önemli ve gerekli olan neyin nerede olduğunu bilmek ve sınıflandırmaktır. Ancak böylelikle akıl, "süzebilir"; mantıklı, sağlıklı işler yapılabilir ve zamanın hakkı verilebilir.

-nbsas-






Bu gönderiye ait etiketler:

çaput çaput bağlamak hristiyanlık islamiyet mısır nbsas Noel noel ağacı noel ağacına çaput bağlamak pagan paganizm roma şaman şamanizm



Facebook'ta PaylaşTwitter'da paylaş

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

İlgili Gönderiler

Sonraki Kayıt Önceki Kayıt Ana Sayfa
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)

Öne çıkanlar

  • Temsil yetkisi
    İnsanlar "sosyal" varlıklardır; toplumlar, topluluklar halinde yaşarlar. Bunun aksi bir yaşam çekilmez bir çiledir. Böylelikle i...
  • Silgi imkansızlığı
    Fen bilimlerinin en temel yasalarından biri de: Enerjinin veya maddenin yok olmayıp dönüştüğüdür. Öyle ki bir şeyi asla yok edemeyiz, sile...
  • Karar verin
    "Bardağın boş tarafını değil de dolu tarafını görmeli" şeklinde bir söz duymuşsunuzdur mutlaka. Modern tabire göre, bu söz iyice...
  • Çalışmak, öğrenmek
    Çalışmak ve öğrenmek az ışıklı ortamda görmeye benzer.
  • Çizim (Referanslı) - Şubat 2018
    Çizimin referansı:
  • Bilgisayar oyunlarına bakış açıları
    ¹ Günümüzde gelişen ve yaygınlaşan teknoloji, beraberinde birçok platformun ve yeni dalın yeşermesini ve güçlenmesini sağlamıştır.
  • İsim hatırlamak
    İnsanlarla sağlam iletişim kurabilmek için çok çeşitli yollar bulunmaktadır. Aslında bu yolların etki düzeyi kişiden kişiye değişmektedir...
  • Hayvan vücudu
    * İnsan, iki öğenin birleşimine verilen bir isim: Beden ve ruh. Biri maddi diğeri manevi alana denk gelir. Öyle ki biri somut diğeri de ...
  • Karma Sözlük artık yayında!
      "Karma İnsan 1 yaşında " adlı yazımda söz verdiğim üzere bugün Karma Sözlük projesini başlatıyorum. Bu yazıda bu projenin özel...
  • Maslow ve Metamotivasyon
    Davranışçı psikoloji, son zamanlarda anti-tezlere çokça maruz kalmakta. Aslında bu "her şeyi bilimselleştirme" furyasının, sosya...

CC Licence

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

StatCounter




Karma İnsan ©