Ritim öğretimi

Ritim, uyumla eş anlamlıdır. Mandolinden çelloya, tamburdan klarnete her enstrüman bu uyumla harekete geçer. Tabi ki kulaklar için hoş ezgiler o kadar da kolay ortaya çıkmaz. Yani "uyum"a ulaşmak zordur. Ciddi bir disiplin ve sabır gerektirir. Belki bazıları Mozart gibi tek seferde ve solukta çok enstrümanlı bir senfoni ortaya çıkarabilir. Ancak bu, benim konumun dışında kalır. Çünkü bu halde öğrenim tamamlanmıştır.

Ritmin sanatta yeri

Başta değinmiş olsam da burada bu konuyu biraz daha açmak iyi olur diye düşünüyorum. Tanımlar üzerinden gidelim:

Müzikte ritim: Ezgi ve uyumla birlikte müziği oluşturan bir öğe olarak vurgu, uzunluk ya da seslerin, durakların düzenli bir biçimde yinelenmesinden doğan düzen.

Yazında ritim: Şiirde ya da düzyazıda vurgu, uzunluk ya da seslerin, durakların düzenli bir biçimde yinelenmesinden doğan uyum.

anlamlarına gelmektedir. Fark ettiğiniz üzere burada "uyum" ortak paydadır. Öyle ki yazı da müzik de kendi içinde uyuma sahip olmazsa ne okunur ne de dinlenir.

Bunun haricinde ritim ile ilgili ayrıntılı bilgiye -bu yazı için- gerek olmadığını düşünüyorum.

Ritmin sağlıktaki yeri

"Müzik ruhun gıdasıdır." vecizesi bir aralar pek kullanılır olmuştu. Ne yazık ki her şey gibi onun da "modası geçti". Bu söz pek önemlidir. Bunun en birincil sebebi teşkil ettiği anlamın dar düşünmeyi engelleyici bir yapısının olmasıdır.

Benim açımdan ilk bakışta -ya da okuyuşta- "Ruhu doyurmak için müzik dinlenmeli, yoksa sorun çıkacak." gibi bir anlama geliyor. Sonrasında müziğin dinlenilmesini meşrulaştıran, ona bir görev yükleyen bir anlam peşi sıra ötekini takip ediyor. Bittabi bu anlamlar bu sözün içinde var. Ancak sözün mahiyeti elbette ki madalyonun diğer tarafında: "Sorun çıktığında bunu düzeltecek olan da müziğin kendisidir."

İbn-i Sina, Farabi gibi alimlerin bu konudaki çalışmaları ve günümüzde de bu gibi hastanelerde -az da olsa- ritmin ve müziğin "tedavi" olarak kullanılması bu yüzdendir. Bu tedaviler adeta insanı "akort etmektir".

Ritmin öğretimdeki yeri

Ritmin öğretimde yer alması fikri Platon'un Devlet'inde ve bundan dolayı pek tabi Sokrates'in konuşmalarında geçmektedir. Öyle ki bu konuşmalara göre her sosyal ve bundan dolayı her insan sınıf ritim öğretimine tabi kılınmalıdır. Çünkü ruhta sorun çıktığında tedavide kullanılan ilaç, sorun çıkmadan evvel tedbir niteliğindedir. Bu öğretim sayesinde insanlar ince düşünceli, naif ve uyumlu kişilikler edinebilmektedir.

Son birkaç söz

Niyetim; herkesin yaptığı veya yapmaya niyetlendiği gibi eğitim-öğretim sistemini yerin dibine geçirip, umarsız ve umutsuzca köşeme çekilmek değil elbette. Çünkü bu yazıyla dahi çözümün bir ayağını sizlere sunuyorum.

Açık fikirliliğe ve yaratıcılığa kapı açan bu mükemmel yöntem, erken yaşlardan itibaren insanlara öğretilmeli. Çünkü gittikçe tek-düze hayatlar inşa eden bu düzende insanlar dünyaya başka bir yönden bakmayı her şeyden daha çok arzulamalıdır. Bunun aksine gelişen bir dünyada elbette insan gereksiz bir varlıktır. Öyle ki onun işini katbekat iyi görebilecek yapay zekalar mevcut olacaktır.

-nbsas-